کانال “زیست شناسی ماهفروزی” در بله
۱)غدد فوق کلیه ، تخمدان و بیضه در بدن انسان دو عدد بوده ، همگی درون ریز هستند و هورمون جنسی ترشح می کنند.
۲)هورمون گلوکاگون در یاختههای ماهیچه ای گیرنده ندارد، زیرا گلیکوژن ماهیچه فقط برای تأمین انرژی خود یاخته مصرف میشود و به گلوکز خون تبدیل نمیشود.
۳)هورمون پاراتیروئیدی ( پاراتورمون) روی یاخته های روده گیرنده ندارد. به همین دلیل ابتدا ویتامین D را فعال می کند و با کمک ویتامین D کلسیم را از روده جذب می کند.
۴)همهی یاختههای زندهی بدن انسان، به جز گلبولهای قرمز و یاختههای عصبی، برای جذب گلوکز به هورمون انسولین وابسته هستند.
۵)گلبول های قرمز و یاخته های عصبی دارای گیرنده های مستقل از انسولین برای جذب گلوکز هستند به همین دلیل به هورمون نسولین برای حذب گلوکز نیاز ندارند.
۶)موادی که هنگام تب توسط میکروبها یا یاختههای ایمنی آزاد میشوند و از طریق خون به هیپوتالاموس رسیده و دمای بدن را افزایش میدهند، پیامرسانهای دوربرد هستند، زیرا برای رسیدن به هدف خود از خون استفاده میکنند.
۷)ناقل عصبی، اینترفرون نوع ۱ و هیستامین، مثالهایی از پیک های کوتاهبرد هستند که فقط روی یاختههای مجاور تأثیر میگذارند. در مقابل، هورمونها و اینترفرون نوع ۲، مثالهایی از پیک های دوربرد هستند که از طریق خون به یاختههای دور دست میرسند.
۸)موادی که در پاسخ التهابی توسط ماکروفاژ و یاختههای دیوارهی مویرگ به خون ترشح میشوند و گلبولهای سفید را به سمت محل آسیب فرا میخوانند، پیک های دوربرد هستند، زیرا از طریق خون به یاختههای دور دست میرسند.
۹) آلدوسترون، پرولاکتین و هورمون ضد ادراری در هومئوستازی آب بدن نقش ایفا می کنند.
۱۰)هورمون کورتیزول و پرولاکتین که با هیپوفیز پیشین در ارتباط اند می توانند بر سیستم ایمنی تاثیر بگذارند(البته تاثیر متضاد هم دارند)
۱۱)در شرایط استرس، کورتیزول افزایش مییابد و سیستم ایمنی را سرکوب میکند (به همین دلیل در استرسهای طولانی، بدن مستعد بیماری میشود)، در حالی که پرولاکتین در شرایطی مانند شیردهی افزایش یافته و پاسخ ایمنی را تقویت میکند.
۱۲)هورمونهای تیروئیدی (T3 و T4) با افزایش میزان سوختوساز، باعث افزایش مصرف گلوکز، مصرف اکسیژن و تولید کربندیاکسید در یاختههای بدن میشوند. افزایش CO₂ باعث افزایش فعالیت آنزیم کربنیکانیدراز و در نتیجه افزایش بیکربنات خون میگردد.
۱۳)پرولاکتین همیشه در بدن انسان تولید میشود و ترشح آن به دوران شیردهی محدود نیست؛ بلکه در تمام طول زندگی، هرچند به میزان کم، از هیپوفیز پیشین ترشح میشود و نقشهای دیگری مانند تأثیر بر سیستم ایمنی و تنظیم آب و الکترولیتها نیز دارد.
۱۴)ترشح پرولاکتین در حالت عادی توسط هورمون دوپامین (از هیپوتالاموس) مهار میشود. در دوران شیردهی، تحریک مکیدن نوزاد باعث کاهش دوپامین و در نتیجه افزایش ترشح پرولاکتین میشود.
۱۵)پرولاکتین یک هورمون چندعملکردی است و برخلاف نامش، فقط به شیردهی مربوط نمیشود؛ بلکه در تنظیم سیستم ایمنی، رفتارهای والدینی و حتی تعادل آب در بدن نقش دارد.
۱۶)نورون هایی که هورمون ترشح می کنند، نوعی سلول درون ریز محسوب می شوند.
۱۷)در بیضه ها، سلول هایی هستند به نام سرتولی. این سلول ها هم پیک شیمیایی کوتاه برد می سازند که در روند تمایز اسپرم ها در مردان نقش دارند.
۱۸)ترشح سلولهای سرتولی تحت تأثیر هورمون FSH از هیپوفیز پیشین قرار دارد. FSH یک هورمون دوربرد است که از خون به بیضه رسیده و سلولهای سرتولی را تحریک به ترشح پیامرسانهای کوتاهبرد میکند.
۱۹)سلولهای سازندهی مواد ترشحی در غدههای برونریز از نوع پوششی هستند. غدههای درونریز نیز عمدتاً پوششی هستند، با این استثنا که نورونهای هیپوتالاموس و بخش مرکزی (مدولا) غدهی فوق کلیوی، منشأ عصبی دارند.
۲۰)دستگاه عصبی از طریق نورونها با بعضی از سلولهای بدن (سلولهای هدف عصبی) ارتباط دارد، اما دستگاه درونریز با همهی سلولهای بدن ارتباط دارد؛ زیرا هورمونها از طریق خون به تمام یاختههای بدن میرسند.
۲۱) هورمون های اپینفرین، نوراپینفرین، کورتیزول، گلوکاگون، هورمون رشد، T3 و T4 قند خون را افزایش و هورمون انسولین قند خون را کاهش می دهد .
